Birkaç saniye güldükten sonra aklıma ilk gelen bu fotoğrafı eşime yollamak oldu. Her ne kadar eşim bulaşık konusu ile pek ilgilenmese de konuşmaya gelince bayanların yerinin doldurulmasının imkansız olduğunu söyler hep.

Basamak basamak geliyor işte, şimdi korkmaya başlamalı bence

Herneyse, şaka bir yana, hadi bu fotoğraftan birşeyler öğrenelim hep beraber.

Günlük hayatınızı gözünüzün önünden geçirin. Kullandığınız şeyler, arabanız, iPhone’unuz, ofisiniz, işiniz, çalışanlarınız, patronunuz, mp3 oynatıcınız, eviniz, vs… ve binlerce başka şey ve insan.

Listenizdeki herşeye 1 ile 10 arasında bir değer/not vermenizi istiyorum. Eğer birşeyin/birisinin yeri çok kolay doldurulur ise 1 verin. Yerinin doldurulması zorlaştıkça bu verdiğiniz notu da yükseltin. Örneğin:

Bilgisayarım - 1
iPhone’um - 2
Ofisim - 3
Kardeşim - 10
Annem - 10
Babam - 10
Ablam - 10
Eşim - 10
Arabam - 3

ve devam eden bir liste…

Konuyu dağıtmayalım, beyin fırtınası yapıyoruz burada, değil mi?

Şimdi bu yaptığınız listeyi çöpe atın ve temiz bir kağda sadece kendi isminizi yazın.

Senin Yerin Ne Kadar Kolay Doldurulur?

CRM gibi düşünün. Müşteri gözüyle bakmaya çalışın olaya.

- Sabah 9, akşam 5 çalışıyorsanız bir patronunuz var.

Patronunuzun gözüyle yeriniz ne kadar kolay doldurulur?

- Bir takımda basketbol oynuyorsanız.

Yeni gelen bir oyuncu sizin yerinizi ne kadar kolay doldurur?

- Çok güzel bir ilişkiniz var.

Partneriniz için sizden ayrılmak ne kadar kolay? (lütfen bu soruyu partnerinize sorun, çok ciddiyim, sizin iyiliğiniz için, dürüst bir cevap isteyin ondan).

Kendi durumunuza göre senaryoyu değiştirin. Listenizdeki her sorunun yanına 1 ile 10 arasında notunuzu verin. Eğer listenizde herhangi bir madde 10 altında not aldı ise işte geliştirmeniz gereken noktalarınızı buldunuz.

Unutmayın eğer 10 altında not aldıysanız bu sizin hatanız, başka birinin değil. (Bu notlarda dürüst davranın, sizi sizden iyi kimse tanıyamaz).

Ne, nerede ya da ne zaman birşey yaptığınız önemli değil. Bu işiniz olabilir, çocuk yetiştirmeniz olabilir, ya da partnerinizle ilişkiniz olabilir, her zaman kendinize bu soruyu sorun “Benim Yerim Ne Kadar Kolay Doldurulur?”.

Yaptığınız şeyin en iyisini yapın, başkalarının yerinizi doldurmasını imkansız hale getirin. Bu hem performansınızı arttıracak hem de sizi hayatta daha üretici bir insan hale getirecektir.

Bu gece uyumadan önce, sakin bir ruh hali ile, kendinize bu soruyu sormayı unutmayın:

Benim Yerim Ne Kadar Kolay Doldurulur?

Kendinize tam anlamı ile güvenerek, HAYIR benim yerim doldurulamaz cevabını vermediyseniz, o noktalarda çalışmaya ve kendinizi geliştirmeye başlamalısınız.

To read this post in English: Are you easily replaceable?

Bildiğiniz gibi Amerika’da markalaşmış birçok sektörel ve kişisel blog var. Örneğin Techcunch dediğiniz zaman direk akla Web 2.0 gelir. Türkiye’de Webrazzi denince akla Web 2.0 geldiği gibi. Bu bakış açısı ile Amerika’da marka olmuş blogların benzerlerini gözüm arıyor tabi ki.

Dün Serbay’ın TheBlognote adlı blogunu okurken favorilerim linkinde Uğur Özmen adlı bir blog linki gördüm ve hemen tıkladım. Ama Allahım bir de ne karşıma çıksın! İçeriği bu kadar dolu, bu kadar kaliteli ve bu kadar başarılı bir blogla karşılaşacağım hiç aklıma gelmemişti.

Bütün yazılarını tam iki kez okudum ve notlar aldım. Uğur Bey bana 4 saat kadar uyku borcunuz var.

Sayın Uğur Özmen’i yazış tarzı ve seçtiği konular itibari ile Amerika’da pazarlamanın gurusu olan Seth Godin‘e benzettim. Kendisini bu kadar zaman harcayıp bu kadar başarılı bir blog ortaya çıkardığı için tekrar tekrar tebrik ediyorum ve hergün heyecanla RSS okuyucumda yeni yazılarını bekleyecek olacağımı belirtmek istiyorum.

Özellikle ilgimi çeken başka bir nokta ise, her yazısı başarılı bir makale tadında olan Uğur Bey’in blogunda yazılarının PDF versiyonlarını indirebileceğimiz bir bölüm açmış olması. Özellikle makale tadında yazılarımı ben de böyle bir bölüm açarak PDF formatında sunmaya karar verdim bu fikri görünce.

Blog yazmak büyük özveri ve zaman isteyen bir iş. Sayın Uğur Özmen gibi yoğun iş temposunda değerli vaktini ayırıp hiçbir karşılık beklemeden tecrübelerini bizlerle paylaşan blog yazarları görünce lütfen onlar hakkında yazılar yazın, böyle kaliteli bloglara linkler verin, yazılarına yorumlarınızla katılın, söyleyecek hiçbir sözünüz olmasa bile teşekkür edin. Bu davranışlar, çok değerli insanların bloglarına daha duygusal yaklaşıp, daha çok yazı yazmalarını sağlar ve sonuçta biz bilinçli internet kullanıcıları bundan karlı çıkarız.

Uğur Özmen Kimdir?
Uğur Özmen Blog
Uğur Özmen’in blogunu bulmamı sağlayan Serbay’ın blogu TheBlogNote.

Eticarette Kullanılabilirlik (Usability) üzerine ayrıntılı bir yazı hazırlamak için bilgisayarımın başına oturdum. Farklı kaynakları ve örnekleri incelerken bir örnek karşıma çıktı.

Bu örnek site Norveçli bir Eticaret Sitesi Arngren.net.

Kullanılabilirlik üzerine neredeyse literatürde olan her noktayı başarı ile uygulamış bir site.

O nedenle oturup, uzun uzun size kullanılabilirlik nedir, tasarım yaparken nelere dikkat edilmelidir gibi dersler vermektense bu başarılı örnek üzerinden konuşmak istedim.

Arngren.net’in başarı ile uyguladığı kullanılabilirlik maddeleri:

1) Kurumsal markası oturmuş. Siteye bir kez daha gelsem hemen Arngren.net’de olduğumu hatırlarım, mükemmel bir marka ve logo çalışması.

2) Menü mükemmel. Menü hem arama motorları için optimize edilmiş hem de hiyerarşik bir düzende, SILO kurallarına uyularak tasarlanıp ugulanmış. Çok başarılı bir html ve css çalışması olmuş, hem şık hem kullanışlı.

3) Renk uyumu tek kelime ile mükemmel. Gözü yormayan, tam anlamı ile potansiyel müşteriyi alışverişe iten sıcak renklerin birleşimi. Bu kadar uyumlu rengi bir arada başka bir sitede görmedim.

4) Büyük eticaret siteleri bile istatistiklerini vermekten korkarken, Arngren.net büyük bir cesaretle statcounter kodunu çok doğru bir yer olan sitenini üst (header) kısmının tam ortasına koymuş. İşte cesaretli ve açık yürekli olmak budur. Ben bu yazıyı yazarken 1,518,684 ziyaretçi vardı (son 1 gün, 1 yıl ya da kurulduğundan itibaren) Tebrik ediyorum.

5) Site içi arama. Çok kolay ulaşılabilir. Siteye girdiğim saniyede aramanın nerede olduğunu hiç göz gezdirmeden buluyorum, büyük konfor.

6) “Call to Action” mükemmel. Sepetime ekle butonları olsun, diğer ayrıntılar olsun, tek kelimeyle şahane ve uyumlu.

7) Ana sayfada yeni ürünler, indirimli ürünler vs çok güzel konumlandırılmış. Müşteriyi alışverişe zorluyor.

Elimde yaklaşık 60 madde daha var http://www.arngren.net/ sitesinin mükemmel kullanılabilirlik uyumlu tasarımı ile ilgili ancak vaktimiz burada sona erdiği için bir sonraki usability yazımda başka bir örnekle sizlerle olacağım.

Arngren.net’e slogan tavsiyesi: Kullanın, Kullandırın, Kullanılabilir olun; Arngren.net

• 1999 yılında kurulmuş bir internet ayakkabıcısı
• 3 milyon çiftin üzerinde ayakkabı çeşidi
• 100% stoktan teslim ve daima stokta olma garantisi
• 365 gün hiçbir soru sorulmadan iade garantisi
• Hem müşteriye yollarken, hem iadelerde ücretsiz kargo
• Eticaret standartlarına göre çok hızlı tedarik sistemi
• 7.5 milyon müşteri
• Siparişlerin %75′i memnun kalıp geri dönen müşterilerinden geliyor
• Bir müşteri ilk alışverişinin ardından gelen 12 ay içinde 2.5 katı daha çok alışveriş yapıyor
• İlk alışveriş yapan müşteriler kişi başı ortalama her alışverişlerinde $111.98 harcıyorlar
• Geri dönen müşteriler kişi başı ortalama her alışverişlerinde $143.22 harcıyorlar
• Yeni kazanılan müşterilerin %43′ü WOMM (başka birinin tavsiyesi üzerine) kazanılıyor
• 7/24 ücretsiz telefon hattı ve diğer büyük eticaret sitelerinin (amazon, overstock, ebay, vs) aksine her sayfada ücretsiz telefon hattının numaraları bulunuyor.
• 1999 yılında çok düşük, 2000 yılında $1.6 milyon, 2007 yılında $840 milyon dolar ciro ve 2008 yılı hedefi 1 milyar dolar üstünde
• Müşteri hizmetleri satıştan bonus almıyor, telefonda sınırsız konuşma hakkı var.
• Ellerinde müşterinin aradığı ürün olmadığı zaman rakip siteleri tavsiye ediyorlar.
• Pozitif müşteri hikayeleri, blog yazıları, haberleri internette çığ gibi büyüyor.
• Las Vegas’ın hemen yanında olan depoları 24/7 çalışıyor.
• İsmini açıklayarak ya da açıklamadan, şu ana kadar hiçbir çalışanı memnun olmadığını belirtmemiş.
• Yılda bir kez, tamamen çalışanların kollektif projesi olarak
• “Culture Book” yani “Kültür Kitabı” adlı bir kitap yayınlanıyor ve satışa çıkıyor.
• 34 yaşında olan CEO’su Tony Hsieh blog yazıyor, Twitter’da takılıyor, konferanslar veriyor ve bir şirket kültürü yaratma konusunda dünyada en önde gelen isimlerden biri olarak anılıyor.

Zappos CEO’su Tony Hsieh

Yukarıda saydığım maddelerin neredeyse hepsi Eticaret için Amerika’da okullarda öğretilenlere ters. Bu maddelerin hepsini yapabilen bir firma aynı zamanda nasıl para kazanır, ya da rekabet edebilir?

Marka Yaratırken 3′ün 2’si kuralını uygulayan Zappos.com müşteri hizmetlerine verdiği önem sayesinde bu başarıyı elde etmiş durumda.

İşte Zappos’un Başarı Formülü

• Standart ürün kalitesi
• Yüksek fiyatlar
• Mükemmel müşteri hizmetleri

İnternetten pahalıya ayakkabı satılmaz tezini tamamen yıkıp perakende, hatta bazı ürünlerde perakende fiyatlarının üstüne satış yapıyor. Ürünleri bilinen markalar zaten, o nedenle standart bir ürün kalitesi mevcut. Ancak müşteri hizmetleri denince Zappos rakiplerinden farklı konumda. Müşteri hizmetlerini çok iyi yapıyor, hatta o kadar iyi yapıyor ki Amazon bile bu önemli pazar payını Zappos’a kaptırmaya başladığını farkedip Endless.com adlı Zappos’a rakip aynı stratejide bir marka yaratmaya karar veriyor.

Zappos yola çıkarken kendine seçtiği slogan:

Ayakkabı da Satan bir Hizmet/Servis Şirketi. (The Service Company that Just Happens to Sell Shoes). Tam olarak Türkçe’ye çeviremedim sanırım, ancak bu sloganı ilk gördüğüm gün ne diyeceğimi bulamamıştım. Bu kadar mı yaratıcı olunur demiştim ve bu sloganı birçok ortamda, konferansta, seminerde anlatmışımdır.

Zappos’un yeni sloganı

Hizmet/Servis ile Çalışan/Desteklenmiş (Powered by Service)
Ayakkabı kategorisini ana kategori olarak tutup, daha birçok kategoriye girmeye karar verdiklerinde sloganı değiştirmek de kaçınılmaz oldu Zappos için. Ancak yeni sloganları da bana göre eskisi kadar güzel olmasa da şirket felsefesini ortaya koyuyor.

Zappos Müşteri Hizmetlerinde Neden Çok Başarılı?

Zappos’un bu başarısının tek sebebi var, o da müşteri hizmetleri departmanında çalışanlarını çok iyi seçmesi, çok iyi eğitmesi, onlara çok iyi şartlar sunması. Kısacası çalışanlarını mutlu etmesi.

Zappos Çalışanlarının bazı hakları:

• Ofiste sürekli ücretsiz yemek, içecekler, abur cubur
• Mükemmel sağlık sigortası (diş ve göz bakımlarını da kapsıyor)
• Çok iyi bir çalışan bonus programı (2007 yıl sonunda çalışanlar 1 yıllık maaşlarının %10′u kadar yıl sonu bonusu olarak aldılar)
• Eğitim: İşe başlarken 5 haftalık eğitim, sürekli eğitim programları

Zappos çalışanları ve müşteri hizmetleri hakkında yüzlerce akıl almaz pozitif hikaye internette dolaşıyor.

Hızla büyüyen Zappos.com müşteriye değer verip, hakettiğinden çok daha iyi bir hizmet sunulduğu zaman eticarette nasıl büyük başarılar elde edilebileceğinin en güzel örneği. Zappos.com ve iş stratejileri hakkında saatlerce yazabilirim ve konuşabilirim, ancak uzatmaya gerek yok, mesaj verilmiştir.

Zappos.com Başarı Formülü = Mükemmel Müşteri Hizmetleri + WOMM

Ziyaretçilerinizle Aranızda Güven Oluşturun:

Ziyaretçileriniz size email adreslerini vermeden önce size güvenmeleri gerekiyor. Onların güvenini sağlayın. Gerek yazılarınızla, gerek markanızla (bir blog ise kişisel markanız da olabilir) bu güveni ne yapıp edip sağlayın. Emin olun bir websitesi için en önemli şey ziyaretçilerinin o siteye güvenmesi ve bir otorite site olarak görmesidir.

Email Listesi Oluşturun ve Ziyaretçilerinizin Emaillarını Toplamaya Başlayın:

Piyasada birçok ücretsiz gerek online, gerekse offline kullanabileceğiniz birçok email programı var. Ben şahsen Türkiye’den çıkmış başarılı bir online email programı olan Sendloop‘u kullanıyorum. Bu program ile formu hazırladıktan sonra web sitenize ekleyin ve ziyaretçilerine email listenize üye olmalarını tavsiye edin. Web sitenizin ziyaretçileri kendi istekleri ile email adreslerini verip listenize üye olduklarında izinli pazarlama dediğimiz, internette en değerli pazarlama yöntemlerinden birisi için ilk adımı atmış oluyorsunuz. Bunu kötüye kullanmayın.

Email Listenizdeki Sadık Takipçilerinize Ayrıcalıklı Davranın:

Sitenizi günde onbinlerce kişi ziyaret edebilir, birçoğu arama motorlarından gelip birkaç saniye sonra sitenizden çıkabilir. Ancak email listenize eklenmek isteyen ziyaretçiler muhtemelen düzenli ziyaretçileriniz ve onlara ayrıcalıklı davranmak zorundasınız. Örneğin bir blog yazıyorsanız, email listenize ayda iki kezi geçmemek üzere email atın ve mutlaka daha samimi bir dille daha fazla ücretsiz bilgi, kaynak ve link sunun. Onlar listenize üye olduğu için kendilerini ayrıcalıklı hissetmeli ve sizden gelecek bir sonraki emailı heyecanla beklemeli.

Email Listenize Katılımı Arttırmak İçin Çaba Sarfedin:

Sitenizi ziyaret eden birçok kişi sitenizi çok faydalı da bulsa vakit ayırıp email listenize üye olmak istemeyebilir. Öncelikle email listenize üye olmayı çok kolay bir hale getirin. Çok kısa bir form ile isim ve email adreslerini toplayın. Vakit denen şeyin çok değerli olduğu bu dönemde ziyaretçilerinizin çok vaktini almayın. Katılımı arttırmak için yarışmalar, çekilişler, kampanyalar düzenleyin ve şart olarak email listenize üye olmayı koyun (listeye üye olanlar ayrıcalıklı hissetsin). Daha da yaratıcı olun örneğin sitenizin konusu ile ilgili bir ebook yazın ve sadece email listenize üye olanlara ücretsiz bu ebook’u gönderin. Emin olun email listenize katılım oranı katlanarak artacaktır. Biraz yaratıcı düşündükten sonra email listenizin üye sayısını arttırmak için aklınıza onlarca fikir gelecektir.

Email Listenizden Para Kazanın

İnternette sitelerin çoğunun amacı para kazanmak. Email listenize kesinlikle sürekli promosyon ve satış emailları atmayın, öncelikle ücretsiz bilgiler, haberler ve sürekli okunmak istenen bir email newsletter bülteni hazırlayın. Size zaten güvenen bu gurup sizin tavsiye edeceğiniz ürünleri, kitapları, servisleri vs. satın almaya hazır durumda bekliyor olacaktır. Bunu iyi değerlendirin ve doğru zamanda doğru promosyonları yapın.

Kendi istekleri ile listenize üye olmuş, kaliteli bir email listesi ile para kazanılabilir mi? Elbette kazanılır. Size gerçek hayattan bir örnek vermek istiyorum. New York’ta çok samimi bir arkadaşım sadece bir websitesinden 3 yıl süreyle topladığı email adresleri ile güvenilir, sevilen, takip edilen ve sektöründe önde olan bir email newsletter yazıyor. Bu listede 20.000 üye var ve haftada 1 kez email yayınlanıyor. Kendisi her email yolladığında tavsiye ettiği ürünler, servisler ve reklamlardan $20.000 net para kazaniyor. Haftada bir kez bu emailın yollandığını hatırlatmak isterim. Yani ayda 4 adet email yazarak $80.000 üstünde para kazanıyor ve yılın 6 ayı dünyayı geziyor. Kısacası email listesi deyip geçmeyin.

Şimdi Hemen Benim Email Listeme Üye Olun

Kirtok.com benim kişisel blogum olduğu ve amacım buradan milyonlarca dolar yapmak olmadığı için söz veriyorum size birşeyler satmaya çalışmayacağım

Email listeme üye olmanın avantajları:

• Türkiye’de vereceğim konferanslardan, seminerlerden önceden haberdar olma.
• Email listeme özel ücretsiz hediyeler (ebook, konferans videoları, kitaplar)
• Belli aralıklarla sadece email listeme üye olanlara ücretsiz danışmanlık.
• Blog yazılarımın dışında ekstra kaynaklar, bilgiler ve para kazanma yöntemleri.
• Herhangi bir ortamda ben Kirtok.com email listesine üyeyim diyebilme ayrıcalığı

Ayda maksimum 1 kez email yollamayı düşünüyorum, o nedenle inbox’larınız beni hep sevecek, söz veriyorum. Üye olmak için aşağıdaki formu doldurmanız yeterli:

Dünyada en çok tartışılan konulardan birisi: İfade Özgürlüğü. Teknoloji olarak önde gelen ülkeler internette sansürü alışkanlık haline getiren ülkeleri kara listeye almaya başlıyor. Başka ülkeleri çok fazla bilmiyorum ancak Amerika’da bizim sektörde genel anlayış şu şekilde, eğer bir ülke internette sansür olayını abartmaya başlıyorsa ya üçüncü dünya ülkesidir ya da komünizm ile yönetiliyordur.

İnternette sansür denince ilk akla gelen ülkeler Çin, İran, Mısır, Suudi Arabistan ve liste uzayıp gidiyor. Çok üzülerek belirtmek isterim ki özellikle Youtube kapatmaları ile birlikte Türkiye’nin adı da bu listede duyulur olmaya başlandı.

Hoşumuza gitmeyen sitelerin sadece Türkiye’de erişimini devletin gücünü kullanarak engellemek ne yazıkki kafasını kuma gömen deve kuşu hikayesini getiriyor aklıma.

Yasaklanan siteler ile ilgili haberler bitmek tükenmek bilmiyor. Henüz birkaç hafta önce dünyaca ünlü DailyMotion adlı video sitesinin de yasaklandığını Arda’nın haberinden öğrendik. Youtube’un Türkiye’ye özel bir veritabanı ile tekrar yayına gireceği haberi emin olun yüreğime hiç su serpmedi.

Bence interneti komple yasaklayalım Türkiye’de. 600 yıl sonra ya biz yanlış yapmışız, aslında internet faydalı birşeymiş diyerek tekrar açarız nasıl olsa.

Bugün gözüme çarpan bir websitesi de InternetinKarariyor.com. Benim gibi konuşup, Türkiye’yi kurtarmaya çalışmaktansa icraata geçmiş arkadaşlar. Tebrik ediyorum.

İnternetin Kararıyor Tanıtım Videosu

Son Söz: Beni mahkemeye verip blogumu kapattırırsanız ben de sizin blogunuzu kapattırırım. Ona göre.

Youtube’un ilk popüler olmaya başladığı aylarda aklıma gelen, ama tabi ki birçok bahane nedeni ile daha ayrıntılı düşünmeye fırsat bulamadığım bir fikir: Video Ticaret, V-Ticaret, yani videonun kullanarak internetten ürün satışı.

Şu ana kadar gerek viral videolar, gerekse ürünlerini gösteren videolar üretmeyi birçok eticaret sitesi denedi. Ancak şimdi size sunacağım iki konsept henüz çok taze ve eminim gelecekte birçok eticaret sitesi tarafından kullanılacak konseptler.

1) Kurtlar vadisinde Polat Alemdar’ın taktığı saat çok güzel, nereden satın alabilirim?

Tamam, tamam, belki çok abarttık başlığı ama olayın kısa açıklaması bu. Hergün televizyonda, magazin programlarında, dizilerde, filmlerde birçok ünlünün kıyafetlerini, aksesuarlarını görüp beğeniyor izleyiciler. Ayrıca ekranda gördükleri mekanlarda bulunan mobilyalar, arabalar, mutfak malzemeleri, aklınıza gelen her türlü ürün potansiye tüketicinin gözü önüne geliyor.

Biliyorsunuz televizyon dizilerinini bölümlerine episode diyorlar burada. Farzedin ki Kurtlar Vadisi’nin bir episode’unu televizyonda değil de internette izlediniz, ve biz de buna SHOPISODE dedik. İşte SeenON adlı internet sitesi izleyicilerine hem bu episodeları izleme, hem de alışveriş keyfi ile bir araya getirerek Shopisode yapma fırsatı sunuyor.

Buyrun size bir shopisode örneği:

Yukarıdaki videyou izlemeye başladığınızda, videoda hangi ürün hakkında konuşuluyorsa, ya da hangi ürün ekrandaysa, sağ tarafta ürünün detayları ve fotoğrafı beliriyor. “More info” ya tıklaıdğınız zaman ise ürünün detaylı sayfası ve satış ortağı mantığı ile satın alabileceğiniz link bulunuyor.

Şu ana kadar web 2.0 örneği olarak onlarca video iş modeli inceledim. Hatta bu hafta başı Amerika’da Emmy Ödülü sahibi ve video production şirketi olan çok samimi bir arkadaşımla next web 2.0 video konusunu saatlerce tartıştık, ama emin olun bu kadar sade, akıllı, monetize edilmeye hazır bir video iş modeli şu ana kadar görmemiştim.

SeenON ve benim değimim ile V-Ticaret inovasyonunu gerçekleştiren ekibe tebriklerimi yolluyorum.

2) Bluefly adlı eticaret sitesinden benzer bir yaklaşım:

Bluefly adlı eticaret sitesi de benzer bir yaklaşım ile blogları olan Flypaper‘da videoyu izlerken, aynı anda “Click here to buy” butonuna basarak videodaki ürünü satın almanızı sağlıyor.

Bir video ürün sayfasını bu linkten inceleyebilirsiniz.

Henüz proje aşamasında olan birçok video ve eticaret entegrasyonu biliyorum. Çok kısa vadede birçok v-ticaret projesi duymaya başlayacağız Amerika’da.

Şimdi gerçek girişimcilerin işi Amerika’da dahi henüz yeni doğan bu sektörü Türkiye’de projeler haline getirmek.

Bloglar, komunite siteleri ve özellikle düzenli güncellenen, sürekli yeni içerik eklenen siteler Google ve diğer arama motorlarının daima tercih ettiği siteler. Google algoritması sürekli yenilenen ve kaliteli, özgün içeriği hem çok hızlı indeksliyor hem de arama sonuçlarında öncelik veriyor.

Eticaret sitelerinde ürünler olduğu ve bu ürünlerin açıklamaları sürekli değiştirilmediği için Google ve diğer arama motorları gözünde doğru optimizasyon yapılmazsa iyi sonuçlar almaları gittikçe zorlaşıyor. Niş eticaret siteleri genel eticaret sitelerine göre daha avantajlı gibi gözükse de aslında kimin daha iyi optimizasyon yaptığı önem kazanıyor.

Uzun lafın kısası, her geçen gün eticaret siteleri için Google ve diğer arama motorlarında üst sıralara çıkmak ya da üst sıralardaki yerlerini korumak daha da zorlaşıyor. İşte bu nedenle özellikle eticaret sitelerinin diğer sitelere göre Google optimizasyonunda yapması gereken maddeleri bir araya getirdim.

Eticaret Siteleri İçin Google Optimizasyonunda 20 Önemli Madde

1) Ürün açıklamalarını kendiniz yazın. Aynı üreticinin verdiği ürün açıklamasının olduğu onlarca, belki yüzlerce siteden bir farkınız olsun ve ürün açıklamalarını kendiniz yazın. Çok uzun, çok süslü, çok mükemmel olmasına gerek yok, farklı olsun yeter. Emin olun Google sizi bunun için fazlası ile ödüllendirecek.

2) Sade ve temiz ürün ve kategori URL’leri kullanın. Kullandığınız yazılım URL’lerde session ID ya da parametreler kullanıyorsa, mümkünse URL rewrite yapın. Eğer bu mümkün değilse en azından URL’de bulunan variable değişken sayısını azaltmaya çalışın. Örnek:

Optimize edilmiş URL: http://www.customink.com/promo/promotional-bags.htm

Optimize edilmemiş URL: http://www.hepsiburada.com/productDetails.aspx?categoryid=15452&productid=ofislipton15

3) Bütün ürünler ana sayfadan en fazla 2 ya da 3 tıklama uzaklıkta olmalı. Bazı eticaret siteleri çok fazla alt ürün kategorileri kullanıyor ve bu da arama motolarının çok daha derine crawl etmesi demek. Daima arama motorlarının işini kolaylaştırın ve mümkünse ana sayfadan en fazla 3 tıklama uzaklıkta bütün ürünlerinize ulaşım sağlayın.

4) Farklı title tag başlık etiketleri kullanın. Aşağıdaki örnek ile açıklamak daha kolay:

Optimize edilmemiş başlık etiketi: Hepsiburada.com | Akıllı Alışveriş Burada | Bebek & Çocuk | STORK COCO MAMA SANDALYESİ

URL: http://www.hepsiburada.com/productdetails.aspx?categoryid=301132&productid=oyunstrkcoco

Optimize edilmiş başlık etiketi: Stork Coco Mama Sandalyesi | Hepsiburada.com

Duplicate content penalty Kopya içerik cezası almamak için mümkün olduğunca her ürün başlığındaki aynı kelime sayısını az tutun, yukarıdaki örnekte Hepsiburada.com yeterli, hatta fazla bile. Daha fazla generic genel başlık yazıp Google kopya içerik filtresine takılmayın.

5) Müşterilerin ürün yorumları yazmalarına izin verin, hatta teşvik edin. Çünkü ürün yorumları hem taze ve farklı içerik olarak Google’un gözünde o ürün sayfasının değerini arttırıp, daha sık crawl olmasını sağlayacaktır hem de eticarette olumsu da olsa ürün yorumlarının iade oranını azalttığı ve net karlılığı arttırdığı ispatlanmış bir gerçektir.

6) Arama motorları için optimize edilmiş menüler kullanın. Güzel görünüyor diye sitenizin bütün menülerini flash yapmayın. Menü ne kadar sade ve rahat crawl edilebilirse o kadar avantajınıza olur. Crawl test yapmanız için SEOmoz’dan ücretsiz bir araç.

7) Menünüzü anahtar kelimelerle doldurmayın. Örneğin Arçelik sitesinde menüde Arçelik Buzdolapları, Arçelik Fırınları, Arçelik Televizyon, vs şeklinde kullanmayın. Eskiden bu yöntem avantaj sağlar iken şimdi hiçbir avantajı yok, hatta arama motorları için spammy gözüktüğü için dezavantajı olduğu iddia ediliyor.

8 ) SILO Yapısı oluşturun. SILO Structure yapısı özellikle çok fazla ürün ve kategori olan siteler için kaçınılmaz bir teknik artık. Sitenizi temalara göre bölüştürüp, internal link stratejinizi belirleyin.

9) Duplicate content penalty Kopya içerik penaltısını önlemek için hesabım, siparişim, hakkımızda vs tarzı linkleri yazı yerine imgelerle yaratın.

10) Internal PR dağılımı çok önemli bir konu. Gereksiz PR dağıtmayın, bir önceki maddede belirttiğimiz hesabım, siparişim, hakkımızda vs tarzı sayfalara link verirken NO FOLLOW Tag kullanın. Bu şekilde Google bu sayfalara PR değeri vermez ve önemli sayfalarınızın (ana sayfa, kategoriler, ürünler) daha çok PR değeri olur.

11) Alışveriş rehberleri hazırlayın. Kategori, tema, hatta ürün bazında alışveriş ve how to guides nasıl kullanılır rehbeleri hazırlayın. Bu rehberler sayesinde hem daha long tail anahtar kelimelerle trafik getirirsiniz hem de tam istediğiniz anchor tag’lerle ürün ve kategorilerinize link verip bu sayfaların SEO değerini arttırısınız. Vaktiniz ve ekibiniz varsa bu rehber tarzı içerikleri video, podcast vs olarak da hazırlayıp social kanallarla dağıtın. (link bait, link bait, link bait)

12) Blog yazın, blog yazın, blog yazın. Eticaret sitesidir bu, bloga ne gerek var demeyin kesinlikl blog yazın. Birçok faydasını göreceksiniz. Blogunuzu 100% ticari dille kesinlikle yazmayın. Hedef müşteri kitleniz ne okumak ister onu düşünün ve doğru yazılar yazın. Arada doğru promosyonlarla satış yapın. Önceliğiniz hedef müşteri kitlemin hergün heyecanla okumak istediği bir blog olmalı. Popüler bir blog ile birçok ikincil kazanç getirme fırsatınız da olacaktır.

13) Tag kullanın, kullandırın… Web 2.0 gücünü unutmayın. Ürünlerinizi tag’leyin, hatta ziyaretçilerinize tag’letin. Emin olun Google taglere bayılıyor.

14) Benzer ürünlere çapraz link verin. SILO yapısında kısaca bahsettiğimiz gibi aynı tema/kategori altına giren ürünlere mutlaka çapraz link verin. Bu ürünü alanlar bunları da aldı, bu ürünün yanına bunlar da bizden tavsiye vs gibi.

15) Markalar, önemli anahtar kelimeler ve en iyi satan ürünler için farklı landing page’ler ilk geliş sayfaları(?!) yapın. Hem SEO, hem SEM hem de direk pazarlama anlamında olmazsa olmazlardan. Artık standard kategori sayfaları arama motorlarından çok optimize trafik getirmek için yeterli değil. Farklı landing page’ler, yaratıcı sayfalar, A/B testing ve multivariable çok değişkenli kampanya testleri yapmanız için kaçınılmaz.

16) Link Building Link İnşa Kampanyalarınızda ana sayfa dışında kategori, ve ürün sayfalarına da önem verin. Direk kategori, alt kategori ve ürün sayfalarınıza doğru alt tag’lerle inşa edeceğiniz dış linkler hem arama sonuçlarında yerinizi yükseltir hem de sitenizi Google’un supplemental index tarzı penaltılarından kurtarır. Birçok link inşa kampanyasında yapılan hata sadece ana sayfaya link toplanması, bu hataya düşmeyin.

17) Ürün fotoğraflarını optimize edin. Google’da ya da diğer arama motorlarında fotoğraflarınız sayesinde gelebilecek çok ciddi bir trafik sizi beklemekte. Fotoğraf isimlerini, alt tag’lerini ve fotoğraf çevresindeki yazıları optimize ederek çok ciddi şekilde trafiğinizi arttırabilirsiniz.

18) Ürün başlıklarının önemini unutmayın. Aynı ürün açıklamaları gibi, üreticinin verdiği başlığa ufak eklemelerle diğerlerinden farklı hale getirip ciddi trafik getirebilirsiniz. Mümkün olduğunca her ürün sayfasında bir ana anahtar kelimeye konsantre olun. Long tail trafik için de gerekli ek kelimeleri kullanın.

19) Product RSS Feeds Ürün RSS Beslemeleri oluşturun. Birçok karşılaştırmalı ürün arama motoru için artık olmazsa olmaz bir araç RSS. Bunun yanısıra birçok diğer siteye ürünlerinizin reklamını yapma şansı vermiş olursunuz.

20) En çok aranan anahtar kelimeleri yayınlayın. Sitenizin arama motorunun böyle bir verisi varsa eğer bu veriyi/raporu sonuçlara linkler vererek “En Popüler Aramalar” şeklinde yayınlayın.

Bir eticaret sitesinde arama motoru optimizasyonu denince aklıma gelen en önemli ilk 20 madde bunlar.  Daha detay ve ayrıntıya girdiğimiz zaman bu sayıyı 50-100 arasına kolayca çıkartabiliriz.

Daha optimize eticaret siteleri ve arama motorlarında her anahtar kelimede birinci sırayı kapmanız dileğiyle.

Soru 1 (Erhan): Masa başında ancak kendi yağında kavrulacak kadar işler yapan, cesaretini ve yaratıcılığını bir türlü ateşleyemeyen bir bilişim elemanı ne yapar da girişimci sıfatına sahip olur? Başka bir şehirde, başka bir ülkede yeni bir hayata başlar, başarılı olur?

Sevgili Erhan, burada en önemli konu senin yapacaklarına inanman. İyi bir girişimci olabilmenin birçok ön şartı olabilir ancak en önemlisi kendine güven ve başaracağına inanmaktır. Risk almak her zaman gereklidir ancak riskin dozu da önemlidir.

Eğer izlemediysen girişimcilik üzerine verdiğim konferans videomu izlemeni tavsiye ederim. Bu konular üzerinde konuştuk orada uzunca.

Soru 2 (Selim): Amerikada yada başka ülkelerde yapılmış denenmiş yada beta durumda olan projelere(özellikle e-ticaret ile ilgili olanlar) hangi kanallardan ulaşabiliriz? türkiye de uygulamak istersek(örn:gittigidiyor) nelere dikkat etmek gerekir?

Selim, eticaret sektöründe büyük ve göze batmaya başlayan projeleri sektörel dergiler, konferanslar ve bloglardan takip edebilirsin. Internet Retailer ve Practical Ecommerce sektörün önde gelen iki dergi/web sitesidir.

Internet Retailer’ın Amerika’da fuarları da olmakta, ve bu fuarlarda sektörün önde gelen isimleri ve eticaret site sahipleri bir araya gelmektedir.

Ancak bloglarda ve haber sitelerinde olup bitenleri herkes takip etmekte. Gerçek anlamda olup bitenleri, yeni projeleri ve çok sıcak haberleri ancak birebir bağlantılar ve network ile sağlayabilirsin.

Bu tarz projeleri Türkiye’de uygulamak istersek nelere dikkat etmeliyiz demişsin. Çok güzel bir noktaya değinmişsin. Amerika’da tutmuş bir projenin Türkiye’de ya da başka bir ülkede tutma garantisi yoktur.

Ben bu konuda ilk olarak içgüdü diyorum. Amerika’da yeni başarılı olmaya başlayan bir proje gördüğüm an bana 6. hissim bu Türkiye’de tutar ya da tutmaz diyebiliyor. En önemli iki etken: Dil ve kültürel farklılıklar. Projeyi bu iki açıdan ele almak gerekiyor. Eğer bu site Türkçe dilinde olsa aynı başarıyı yakalar mı ve Türk kültürü bu projeye sıcak bakar mı.

Tekrar belirtmek istiyorum ki Amerika’da tutmuş bir projenin Türkiye’de de tutacak diye bir garantisi yok. Craigslist’in Türkiye uygulamasında bir örnekle bunu anlatmıştım.

Soru 3 (Ali Barçın): Bizler burayı takip ediyoruz, peki ya sizin takip ettiğiniz bloglar/siteler neler?

Hepsini yazmaya kalksam çok ciddi vakit alır, ilk aklıma gelenleri hemen yazayım (ilk aklıma geliyorlarsa bana göre en önemli sitelerdir):

• Techcrunch
• Webrazzi
• VentureBeat
• Craigslist
• Hulu
• Youtube
• DP Forums
• eBay Pulse
• Google, Google Trends ve Google Adwords
• Yahoo Buzz
• SEOmoz Blog
• SEOBook Blog
• Shoemoney
• Hürriyet
• Facebook
• Amazon

Günlük girdiğim sanırım bunun 3-4 katı site vardır, ancak ilk aklıma gelenler bunlar.

Soru 4 (Ali Barçın): Türkiye’nin eticaret konusunda yolun çok daha başında olduğunu tespit etmenize rağmen, neden Türkiye’ye dönüp uzmanlık alanınız olan bu işi yaparak bu pastadan pay kapmayı denemiyorsunuz? (Amerika’daki mevcut projelerinizden haberdarım ancak Türkiye’de böyle bir girişiminiz yok diye biliyorum.)

Şimdilik Amerika’da kurulu bir düzenim var, kesin dönüş anlamında bir planım yok, ancak Türkiye ile ilgili birçok proje önümüzdeki yıl planlarımızda konuşuyoruz.

Pastadan pay konusuna gelince, maddi anlamda düşünürsek Amerika’daki projelerin getirisi çok daha yüksek, benim için Türkçe bir proje ya da Türklere yönelik bir proje yapmamdaki en büyük motivasyon duygusal anlamlarda olabilir.

Bizim gibi yurtdışında yaşayan insanların hep aklının bir köşesinde birgün ülkesine dönüp başarılı işlere imza atmak vardır. Ancak şimdilik buralarda elimizden geldiğince ülkemizi başarılı bir şekilde temsil etmeye çalışıyoruz.

Soru 5 (Ali Barçın): Bugüne kadar internetten sağlanan kazançlar arasında sizi en şaşırtanı ne oldu?

Üstünde Meryem Ana’nın silüeti olan bir kızarmış ekmek parçasının eBay’de açık arttırmada $22,000′a kadar yükselmesi beni gerçekten şaşırtmıştı

Soru 6 (Ali Barçın): Bugüne kadar internette kesin tutar dediğiniz ama ömrünün çok kısa sürdüğü bir proje (Sizin ya da başkasının) oldu mu?

Oldu, ismini veremeyeceğim bir proje. Tanıdığım birinin eBay’e rakip olarak başlattığı bir açık arttırma sitesi idi. eBay’i geçemeyeceğini en baştan itibaren biliyorduk ancak hedeflediği pazar paylarını alacağını ve başarılı olacağını düşünüyordum. Ancak çok kısa süren bir ömrü oldu (birçok nedenden dolayı).

Soru 7 (Ahmet): paypal şu anda türkiye de etkin bir şekilde kullanılmıyor.yakın zamanda bir türk bankasını paypal ile bir ortaklığı olacak.tabii bu da paypal kullanımının artmasına neden olacak.türkiye de e ticarette neleri değiştirir.bundan nasıl kazançlı çıkabiliriz.

Türkiye’de hali hazırda başarılı ve çok kullanıcısı olan shopping cart sistemlerine paypal plugin yazan parayı toplar

Ben paypal konusunda hem pozitif hem negatif düşüncelere sahibim, belki ayrıntılı bir yazı ile paypal konusuna girerim, çünkü çok uzun sürer şimdi yazarsam.

Bence en önemli faktör Türkiye’deki birçok freelancer’ın dünyaya daha çok açılmasını sağlamak olacak. Benim çevremde bildiğim birçok teknoloji şirketi sahibi arkadaşım sadece ve sadece paypal ile ödeme yapıyor freelancer’larına. Bu durumda Türkiye’de Anadolu’nun bir köşesinde evinden çalışan bir freelancer arkadaşımız bile dünyanın önde gelen firmalarına proje yapıp, fatura kesip, ödeme alabilecek.

Bunun yanısıra ufak ölçekli birçok girişimci e-ticarete girebilecek. Çünkü bir merchant hesabı açmak birçok prosedür isteyen birşey, ancak internet girişimcisi sitesini paypal ile yaklaşık 5dk içinde alışveriş yapılabilen bir site haline getirebilecek.

Dünyada ünlü birçok blog yazarının düzenli uyguladığı bir yöntem: Soru & Cevap. Çok uzun zamandır işlerimin yoğunuğu nedeni ile yazı yazamıyorum, sizleri de özledim ve bu akşam bilgisayar başına bir yazı yazmak için oturdum. Ancak nedendir bilmem bir saattir birçok konuya başlamama rağmen bitiremedim.

Bu nedenle sizden kısa kısa sorularınızı bekliyorum. Benim maksimum 2-3 cümlede cevap verebileceğim tarzdan sorular olursa çok sevinirim.

İnternet, SEO, e-ticaret, teknoloji, kişisel, liderlik, girişimcilik, aklınıza ne gelirse sorabilirsiniz. Tabi ki her soruyu cevaplama garantisi vermiyorum, ancak vaktim yettiği kadar, çok özele inmedikçe, bütün soruları cevaplamak amacım.

Hadi merak ettiğiniz herşeyi yorumlar bölümünde sorun şimdi.